Archive for het nieuwe werken
February 11, 2011 op 4:43 pm · Geplaatst onder Professionalisering, Zorginnovatie, het nieuwe werken, jeugdzorg door Laurens Waling
Vandaag start een nieuw seizoen van Jeugdzorg 2.0! De komende weken vinden door het hele land bijeenkomsten plaats waar enthousiaste pioniers ideeën over innovatie in de sector met elkaar uitwisselen. Even een overzicht:
• 11 februari, regio Zuid-Holland en Zeeland, locatie JSO in Gouda
• 22 februari, regio Brabant, locatie Hall of Fame in Tilburg
• 1 maart, regio Den Haag, locatie Haagse Hoogeschool
• 1 maart, regio Amsterdam, ROC Amsterdam (?)
• 1 maart, regio Rotterdam, locatie nog onbekend
• 2 maart, regio Utrecht, locatie HU Amersfoort
• 17 maart 2011, regio Noord-Nederland, bij ZIF in Groningen
• 6 april, regio Gelderland, locatie zoeken we nog
• De regio’s Limburg, Flevoland, Overijssel en Noord-Holland volgen spoedig daarna
De voorbereidingen voor de evenementen zijn te volgen in de diverse Jeugdzorg 2.0 LinkedIn groepen (1775 leden) en via www.jeugdzorg20.nl. Twitteraars delen met #jz20 het laatste nieuws over de ontwikkelingen. Het is geweldig om te zien hoeveel mensen actief zijn en met goede ideeën de sector willen innoveren.
Er is natuurlijk ook een fantastische ‘window-of-opportunity’ nu alle zorg voor jeugd over gaat naar de gemeenten. Het lijkt wel alsof iedereen zich op dit moment bezig houdt met het vraagstuk hoe de decentralisatie eruit komt te zien. Een ding is zeker, als we niet baanbrekend sociaal en technisch innoveren kunnen we de noodzakelijke bezuinigingen niet realiseren. Het is niet te doen om vanuit de beleidskamers te bedenken hoe je daadwerkelijk de hulpverlening kunt innoveren. Voor echte transitie moet je in contact komen met de praktijk. De uitdaging bij de transitie is om alle betrokkenen te betrekken bij de visievorming. En met elkaar buiten de bestaande kaders te denken. Dit kan alleen maar als je open staat voor nieuwe ontwikkelingen en ook het beleid op 2.0-wijze ontwikkelt.
Vandaar dat we volop doorgaan met het stimuleren van Het Nieuwe Denken in de zorg voor jeugd. Dit doen we met elkaar en we grijpen alle mogelijkheden aan. Op 9 maart vindt bij Alares een kick-off bijeenkomst plaats voor het ontwikkelen van een serious game Jeugdzorg 2.0. Iedereen die mee wil doen is van harte uitgenodigd! We ontwikkelen daarnaast video’s voor ons YouTube kanaal om Jeugdzorg 2.0 nog verder te promoten. Zet ook jouw ideeen online!
Er is inmiddels een groot netwerk van trainers die graag workshops geven om binnen jouw organisatie over de mogelijkheden van Jeugdzorg 2.0 te komen vertellen. Online hulpverlening, sociale innovatie, kennis delen tussen collega’s en jouw organisatie online profileren zijn slechts enkele thema’s die dankzij Jeugdzorg 2.0 snel aan populariteit winnen. En het werkt echt! We merken dat er een nieuwe wind gaat waaien in de sector.
Doe je mee?
Laurens Waling
Initiatiefnemer Jeugdzorg 2.0
September 14, 2010 op 10:35 pm · Geplaatst onder Slimmer werken, Social web, Zorginnovatie, het nieuwe werken, jeugdzorg door Laurens Waling
Bureaucratie is een prachtige uitvinding. Met regels en afspraken vermijden we onzekerheid en zorgen we ervoor dat zichzelf herhalende processen beheersbaar blijven. In een wereld die snel verandert en waarin complexiteit er voor zorgt dat elke situatie anders is, kan bureaucratie echter tot veel frustratie leiden. Het beperkt de mogelijkheden om flexibel in te spelen op veranderingen, of snel zaken te realiseren voor individuele afwijkingen.
Gelukkig is er easycratie! Een term geïntroduceerd in het gelijknamige boek van Martijn Aslander en Erwin Witteveen. Easycratie geeft perfect weer dat er naast de bureaucratie ook een wereld mogelijk is, waarin individuen zelf direct realiseren wat zij belangrijk vinden. Zonder toestemming, projectbudget of toegewezen uren, maar op basis van sociaal kapitaal, toegankelijke kennisbronnen en verbondenheid. Vertrouwen in de kracht van het individu staat centraal.
Juist in de jeugdzorg hebben we de afgelopen jaren te veel blind gevaren op bureaucratie. Overal zijn protocollen voor gemaakt. Het net van regelgeving werkt vaak verstikkend. Vraag maar eens aan jeugdzorgmedewerkers of zij het nog leuk vinden om in de jeugdzorg te werken. Gelukkig zijn er nog altijd mensen die gepassioneerd blijven voor het helpen van mensen en zich niet laten afschrikken door het regeldoolhof.
Wanneer je Easycratie leest, barst het opeens van de kansen om juist met deze gepassioneerde medewerkers aan de slag te gaan om een beter jeugdzorgklimaat te realiseren. Een cultuur waarin het helpen van kinderen en ouders centraal staat, en ‘de manier waarop’ volgend is aan de behoefte van het gezin. Een verbeterde wereld die begint bij jezelf.
De snel voortschrijdende kansen van Internet geven deze beweging de wind in de rug. Op de LinkedIn groep Jeugdzorg 2.0 zie je tal van voorbeelden voorbij komen. Neem bijvoorbeeld Tungle.me, een gratis online applicatie om externen afspraken in je Outlook agenda te laten maken en te verzetten. Iedereen kan hier zelf mee aan de slag, om de jeugdzorg laagdrempeliger te maken voor cliënten. Maar ook het gebruik van Yammer tussen jeugdzorgmedewerkers (een soort besloten Twitter) stimuleert sterk de kennisuitwisseling en creëert extra binding.
Zo kunnen medewerkers met tal van innovaties zelf aan de slag, om van binnenuit organisaties te vernieuwen. Mooi he? Er is geen geld, commitment of ICT-kennis voor nodig. Gepassioneerde medewerkers die je stimuleert en een beetje ruimte en vertrouwen geeft om nieuwe dingen te proberen, is voldoende. Het principe van ‘zwermen’ die taakgericht aan een opdracht werken (ook aangehaald in Easycratie), biedt ook allerlei kansen voor multidisciplinaire teams in de jeugdzorg. Natuurlijk doen we dat al, maar nog veel te formeel, projectmatig en plichtmatig. Formeel ontstaat behoudenheid, informeel bereik je voortuitgang.
En zelfs als we binnen organisaties deze kansen niet benutten, zorgen ontwikkelingen van buitenaf wel dat de sector verandert. Nieuwe initiatieven voor particuliere jeugdzorg schieten als paddenstoelen uit de grond. Zij werken efficiënter en effectiever , maar zijn bovenal nog leuker ook, omdat ze geen last hebben van bureaucratie.
De revolutie van sociale media verandert de wereld. De invloed van easycratie kunnen we (gelukkig) niet tegenhouden in jeugdzorg. Het is aanpassen, of gepasseerd worden; zowel voor de individuele medewerkers als op organisatieniveau. Doe je mee? Hoe 2.0 is jouw organisatie?
February 22, 2010 op 4:16 pm · Geplaatst onder Kennis delen, Slimmer werken, Zorginnovatie, het nieuwe werken, informatieuitwisseling, jeugdzorg door Laurens Waling
De instanties die betrokken zijn bij het voorkomen, opsporen en helpen van probleemgezinnen werken al jaren beperkt samen. In het Centrum voor Jeugd en Gezin moeten hulpverleners die betrokken zijn de preventie van problemen vanuit één loket de gezinnen tegemoet treden. Kernpartners zijn hier de jeugdgezondheidszorg (GGD en consultatiebureaus), jeugdhulpverlening van Bureau Jeugdzorg (BJZ is al een ketenoplossing op zichzelf) en maatschappelijk werk. Het concept van de veiligheidshuizen dwingt op een zelfde manier het Openbaar Ministerie, de Politie en de afdeling Reclassering van Bureau Jeugdzorg met elkaar samen te werken.
Wie zich verdiept in deze concepten, ziet al snel waarom professionals niet goed samenwerken:
- Verschillende talen, begrippen, werkwijzen en regelgeving maken communicatie en goede samenwerking lastig.
- Verschillen in cultuur, type opleiding en niveau zorgen voor afstanden tussen de verschillende disciplines.
- Verschillende automatiseringsgraden en systemen zorgen ervoor dat informatie beperkt digitaal beschikbaar of uitwisselbaar is. Veelal werkt men nog op papier.
- Iedereen werkt op zijn eigen manier aan verbetering van de situatie, zonder deze kennis goed te delen.
- De druk om de privacy van gezinnen te beschermen blokkeert het delen van informatie tussen hulpverleners. Verschillende onderzoeken laten zien dat in het belang van het kind eigenlijk meer informatie gedeeld mag worden, dan dat er op dit moment gebeurt.
- Tegelijkertijd zorgen ernstige incidenten voor een (media)druk op de sector. Deze spanning leidt niet tot meer samenwerking, maar tot een individueel ingraven in bureaucratie: de neiging bestaat alles vast te willen leggen om zich te kunnen verantwoorden. Onder de bureaucratische druk (waarbij het wel lijkt alsof er steeds meer regels komen om de regelgeving te verminderen…) wordt al het initiatief tot vernieuwing plat geslagen.
Alles bij elkaar hangt er een sfeer van suboptimale samenwerking, maar lijkt men te verstard om verbeteringen aan te pakken. Zowel het CJG als het Veiligheidshuis zijn voornamelijk institutionele oplossingen voor bovengenoemde samenwerkingsproblemen. Op zich zijn de nieuwe organisatievormen een goede ontwikkeling, mits er op een slimme manier invulling aan de concepten wordt gegeven. Dit mag van Rouvoet decentraal gebeuren, zodat we niet een, maar eigenlijk 400 (per gemeente) verschillende smaken krijgen. Wij volgen de ontwikkelingen door het hele land al een tijdje op de voet. Wat valt zowel in de eerste CJG’s als de eerste Veiligheidshuizen op?
- De verschillen in opzet zijn groot. Men is in de meeste regio’s vooral fysiek bij elkaar gekomen, maar werkt nog steeds op de oude manier (langs elkaar heen). Verschillen worden nog beperkt overbrugt. Cultuurverandering kan alleen langzaam?
- Digitale informatiesystemen zijn zeer beperkt aanwezig. Men werkt veelal met eigen systemen en voert nieuwe systemen nog per organisatie in (het Digitaal Dossier JGZ). Het enige gezamenlijke systeem dat er is (de Verwijsindex Risico’s Jeugdigen) geeft geen informatie over wat er met kinderen aan de hand is. Het heeft (nog) geen prioriteit om gezamenlijk een registratie voor procesinformatie of beleidsinformatie op te zetten. Zie ook ons onderzoek ‘Digitaal Geschakeld’ in opdracht van het Programmaministerie voor Jeugd en Gezin hiernaar.
- Simpele zaken die het samenwerken in een organisatie zo prettig maken zijn op CJG niveau nog niet geregeld. Er is geen intranet, men kan niet in elkaars agenda, er is nauwelijks centraal overleg en er is nog geen telefooncentrale.
- De kosten voor o.a. nieuwe gebouwen, projectleiders en werkgroepen zijn gigantisch. Wethouders steken graag geld (grotendeels rechtstreeks afkomstig van het Rijk) in het optuigen van nieuwe organisaties.
- Niemand heeft een gevoel bij de effectiviteit van de nieuwe organisaties. Het aantal burgers dat de nieuwe organisaties weet te vinden is in ieder geval beperkt.
Laten we niet te kritisch zijn en kijken naar de mogelijkheden. Welke kansen laten we nog onbenut?
- Je hoeft geen fysiek CJG te hebben om als virtuele organisatie met elkaar samen te werken. Je moet elkaar gewoon kennen, regelmatig tegenkomen (en niet alleen in werkoverleg) en elkaar weten te vinden. Kortom, de sterke kanten van elkaar weten te vinden en benutten. Op die manier ontstaat samenwerking vanzelf.
- Het lage aantal fysieke bezoekers kunnen we oplossen door te kijken naar de online mogelijkheden. Virtuele CJG’s zijn sterk in opkomst; nu nog een hierop afgestemde back-office.
- Online tools maken samenwerking makkelijker. Denk bijvoorbeeld aan een gezamenlijke kennisomgeving (zoals een Ning) om informatie centraal te delen. Ook Skype kan veel onnodig e-mailverkeer en overvolle inboxen voorkomen. Direct zien wie er beschikbaar is, instant messages sturen of een conference call met beeld erbij starten biedt mogelijkheden voor veilige, snelle, toegankelijke en ‘warme’ communicatie .
- Ook social media (zoals Hyves, Facebook, LinkedIn en Twitter) kennen tal van mogelijkheden voor de sector om slimmer te communiceren, elkaar te leren kennen, samen te werken en met de jeugdige doelgroep in contact te komen. (Zie ook mijn vorige blog. Ik zit nog steeds te wachten op de eerste Twitterende jeugdartsen of hulpverleners.)
De genoemde oplossingen zijn wellicht nieuw voor de sector, maar bewijzen al geruime tijd hun waarde in professionele settings in andere sectoren. Vaak onder de noemer ‘het nieuwe werken’ of 2.0.
Kortom, samenwerken vergt een gezamenlijke cultuur, een veelvoud van momenten en mogelijkheden om elkaar (virtueel) te ontmoeten, bekendheid met elkaars competenties en gebruik maken van dezelfde systemen. Een flinke uitdaging, maar hard nodig om van navelstaren te komen tot een gezamenlijke externe oriëntatie op problemen en oplossingen. Pas dan ontstaat CJG2.0 of Veiligheidshuis2.0. Ik geloof er echt in: het benutten van de digitale mogelijkheden voorkomt verstarring, geeft samenwerking een boost en maakt werken in de jeugdketen weer leuk. Maar dat moet je wel durven!
