De zorg om onze jeugd krijgt de laatste jaren meer en meer aandacht. Onder de direct betrokken hulpverleners heerste al langer de wens om nauwer samen te werken en door verschillende incidenten zijn externe betrokkenen nu ook overtuigd dat er anders samengewerkt moet worden. Partijen in de preventie- en repressiefase zoeken elkaar meer en meer op en worden hiertoe ook gestimuleerd. Het onderwijs lijkt daarbij steeds niet in het primaire proces te worden betrokken. Dit terwijl zij wel een belangrijke rol vervullen in de zorg om het kind.
Slimmer samenwerken in de jeugd(gezondheids)zorgketen verbetert de kwaliteit van de zorg en minimaliseert incidenten. Verschillende initiatieven worden ontplooid. Rondom repressie worden Veiligheidshuizen in hoog tempo opgericht. Partijen als het Openbaar Ministerie, Bureau Jeugdzorg, reclassering, kinderbescherming en nog vele anderen werken samen om criminaliteit te onderdrukken of te voorkomen. Aan de voorkant van de keten (preventie) werken partijen als de GGD, maatschappelijk werk en consultatiebureaus samen in Centra voor Jeugd en Gezin (CJG). De CJG’s zijn de aangewezen partij die ouders en jongeren helpen bij opvoeden en opgroeien. Daarbij hebben de CJG’s een belangrijke signalerende functie. In beide gevallen is het bundelen van de kennis van de professionals de sleutel tot nieuwe inzichten. Inzichten die in sommige gevallen essentieel zijn voor de zorg om de jeugd.
Het bewust beter samenwerken in de keten wordt vooralsnog voornamelijk fysiek vormgegeven (ruimte/inrichting/partijen). Er wordt nog te weinig aandacht besteed aan de invulling van de samenwerking, het delen van kennis en informatie en het beschikbaar stellen van stuurinformatie. Nu koplopers in de ketensamenwerking al verder ontwikkeld zijn wordt er meer en meer nagedacht over de visie op samenwerken. Het onderwijs komt dan als belangrijke partner in de jeugdketen steeds om de hoek kijken. De aansluiting van het onderwijs op de jeugdketen is essentieel maar lijkt in de praktijk moeilijk te organiseren. Het gevolg is dat de koppeling nog te weinig wordt gelegd. Is dat erg?
Ja, dat is erg! Het lijkt alsof het onderwijs als aparte zuil wordt gezien en geen logisch kernonderdeel is van de zorgketen rondom de jeugd (preventie en repressie). Dit terwijl het onderwijs juist de plek is waar alle kinderen vindbaar zijn. Het onderwijs heeft misschien wel de allerbelangrijkste signaleringsfunctie. Veel scholen zijn met deze reden op zoek naar een aansluitingsvorm op de zorgketen rondom de jeugd. Ook de huidige ketenpartners zien de toegevoegde waarde van de samenwerking maar merken tegelijk dat de samenwerking een complexe organisatie is.
De VNG bracht als reactie hierop een boekje uit met tips voor het samenwerken aan preventie tussen bijvoorbeeld school en CJG. Deze tips geven alleen geen houvast voor een wijze waarop de organisatie vormgegeven kan worden rondom de samenwerking. Verschillende koplopers zijn aan het zwemmen rondom de organisatie en vinden allen zelf het wiel uit. Bundeling van ervaringen lijkt voor iedereen een toegevoegde waarde te hebben. Door samen te werken in de aansluiting van het onderwijs op de zorgketen bereiken we meer dan de organisaties afzonderlijk kunnen. Wij dagen jullie uit met ons mee te denken over dit complexe onderwerp.
