Ik ben afgelopen donderdag naar een workshop van het NCSI geweest. Het ging over de sociocratische kringorganisatie. Deze methode is interessant voor organisatisch boven de 50 medewerkers waarbij je graag wil dat de werknemers betrokken zijn bij de besluitvorming (gevoel van platte organisatie) maar toch graag de snelheid in de besluitvorming wil behouden zoals in een hiërarchische structuur. In sommige gevallen vervangt deze vorm de ondernemingsraad.
Effectief samen beslissingen nemen, draagvlak onder degenen die de besluiten gaan uitvoeren, medewerkers die verantwoordelijkheid nemen voor de genomen besluiten. In hedendaagse arbeidsverhoudingen wensen medewerkers ook meer zeggenschap en verantwoordelijkheid, en zoeken leidinggevenden naar wegen om medewerkers hun betrokkenheid te laten nemen. In deze zoektocht naar een andere invulling van medezeggenschap kan de de sociocratische kringmethode een handvat zijn om op besluitvorming te organiseren.
De sociocratische kringorganisatiemethode is een manier om organisaties vorm te geven en te leiden, op basis van gelijkwaardigheid bij de besluitvorming door middel van het consentbeginsel.
De sociocratische kringorganisatiemethode baseert zich op vier basisregels:
- 1. Het consentbeginsel regeert de besluitvorming
- Dit wil zeggen dat een besluit genomen is wanneer de aanwezige kringleden hun consent geven aan dat besluit. Consent betekent: geen overwegend beargumenteerd bezwaar.
“Regeren van de besluitvorming” betekent dat ook andere wijzen van besluitvorming mogelijk zijn, mits daartoe met consent is besloten. Andere wijzen van besluitvorming zijn: “meeste stemmen gelden”, “de leidinggevende beslist” of “het toeval beslist”. - 2. Een organisatie wordt opgebouwd uit kringen
- Een kring is een groep van personen met een gemeenschappelijk doel. Een kring is een relatief autonome eenheid. Dat wil zeggen: een kring mag zelfstandig besluiten binnen grenzen die door de naasthogere kring met consent zijn gesteld. Binnen die grenzen kan een kring zijn doelstelling en het proces, om dat doel te bereiken, bepalen en de uitvoering te delegeren.
De kring organiseert de drie elementen: leiden, uitvoeren en meten. Deze zijn nodig voor het goed verlopen van het kringproces.
In de kring vindt integrale scholing plaats. Dat betekent dat zowel scholing in het betrokken vak als scholing in de besluitvorming plaatsvinden. - 3. De verbinding tussen twee kringen bestaat uit een dubbele koppeling
- Tenminste twee personen uit een kring nemen deel aan de besluitvorming in de naasthogere kring: de functioneel leidinggevende en de gekozen afgevaardigde(n).
- 4. Taaktoedeling gebeurt volgens een sociocratische verkiezing
- Het kiezen van personen voor functies en/of taken gebeurt door de kring, volgens het consentbeginsel, na open argumentatie
Hier een beknopte uitleg van de sociocratische kringorganisatie.
